در سالهای اخیر، طرحهای گستردهای در حوزه کاشت نهال و احیای پوشش گیاهی در کشور اجرا شده که نشان میدهد موضوع درختکاری دیگر یک اقدام نمادین نیست، بلکه به یک سیاست ملی تبدیل شده است.
به گزارش بازرگانی، همزمان با ۱۵ اسفند و روز درختکاری، بار دیگر موضوع توسعه فضای سبز و نقش درختان در بهبود کیفیت زندگی شهری به صدر اخبار بازگشته است. در سالهای اخیر، طرحهای گستردهای در حوزه کاشت نهال و احیای پوشش گیاهی در کشور اجرا شده که نشان میدهد موضوع درختکاری دیگر یک اقدام نمادین نیست، بلکه به یک سیاست ملی تبدیل شده است.
طرح «کاشت یک میلیارد درخت» به عنوان یکی از برنامههای کلان محیطزیستی کشور مطرح شده و مسئولان از آن به عنوان فرصتی طلایی برای بهبود کیفیت هوا، کاهش آلودگی و تقویت زیرساختهای زیستمحیطی یاد کردهاند.
سید کمالالدین میرجعفریان معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری تهران، اشاره کرد: طرح کاشت یک میلیارد درخت، فرصتی طلایی برای تهران است تا با مشارکت همگانی، نهتنها هوای پاک را برای شهروندان به ارمغان آورد، بلکه الگویی موفق از همافزایی در مسیر توسعه پایدار ارائه دهد.
کارشناسان تأکید میکنند که تنها آغاز مسیر است. تجربه سالهای گذشته نشان داده بخشی از نهالهای کاشتهشده، به دلیل انتخاب نامناسب گونه، جانمایی اشتباه یا نبود مراقبت کافی، دچار آسیب شده یا از بین رفتهاند. به همین دلیل، در کنار فرهنگ کاشت درخت، موضوع حفظ، نگهداری و مدیریت علمی درختان اهمیت دوچندان پیدا کرده است.
۱۵ اسفند؛ روزی برای بازنگری در سیاستهای فضای سبز کشور
روز درختکاری فرصتی است تا سیاستهای کلان کشور در حوزه منابع طبیعی و فضای سبز شهری مورد بازنگری قرار گیرد. در شرایطی که بسیاری از کلانشهرهای ایران با چالش آلودگی هوا، افزایش دما و کاهش سرانه فضای سبز مواجهاند، درختان به عنوان یکی از مؤثرترین عناصر زیستمحیطی نقش حیاتی در کاهش آلودگی و بهبود کیفیت هوا ایفا میکنند.
این روز تنها به کاشت چند نهال محدود نمیشود، بلکه یادآور ضرورت برنامهریزی بلندمدت برای حفظ درختان موجود و مدیریت علمی پوشش گیاهی شهری است.
کاشت بیش از ۳۲۰ میلیون درخت در یک سال؛ آمارها چه میگویند؟
یوسف مرادی، کارشناس محیط زیست اعلام کرده است که طی یک سال بیش از ۳۲۰ میلیون اصله درخت در کشور کاشته شده است؛ آماری که نشاندهنده عزم جدی برای گسترش فضای سبز در مقیاس ملی است.
امسال قرار بود تا در کشور ۲۵۰ میلیون نهال جنگلی کاشته شود؛ خوشبختانه در کنار کاشت ۷۰ میلیون درخت باغ ما میتوانیم امسال بیش از ۳۲۰ میلیون درخت و نهال جدید داشته باشیم.
این آمار بیانگر مشارکت گسترده نهادهای دولتی و مردمی در توسعه فضای سبز است.
با این حال، کارشناسان منابع طبیعی تأکید میکنند که بخشی از نهالهای کاشتهشده در صورت نبود مراقبت کافی یا جانمایی نادرست، با خطر خشک شدن مواجه میشوند. بنابراین، ارزیابی میزان ماندگاری درختان کاشتهشده به اندازه آمار کاشت اهمیت دارد.
چرا تنها کاشت درخت کافی نیست؟
کاشت درخت آغاز مسیر است، نه پایان آن. درختان برای رشد و تثبیت در محیط شهری به آبیاری منظم، مراقبت از ریشه، حفاظت در برابر آسیبهای انسانی و مدیریت صحیح نیاز دارند.
در بسیاری از موارد، نبود برنامه نگهداری باعث میشود بخشی از سرمایهگذاریهای انجامشده در حوزه درختکاری به نتیجه مطلوب نرسد. از این رو، حفظ درختان موجود و مراقبت اصولی از نهالهای تازهکاشتهشده باید در اولویت برنامههای شهری قرار گیرد.
چالشهای درختان شهری در پروژههای عمرانی
با گسترش شهرها، احداث بزرگراهها، توسعه خطوط مترو، نوسازی بافتهای فرسوده و اجرای پروژههای ساختمانی، درختان شهری گاهی در مسیر مستقیم طرحهای عمرانی قرار میگیرند. در چنین شرایطی، تصمیمگیری درباره سرنوشت این درختان به یکی از مهمترین چالشهای مدیریت شهری تبدیل میشود. در گذشته، قطع درخت سریعترین راهکار برای پیشبرد پروژهها بود؛ اما امروز با افزایش دغدغههای زیستمحیطی و کاهش سرانه فضای سبز، رویکردها تغییر کرده است.
کارشناسان محیطزیست تأکید میکنند که پیش از صدور مجوز قطع درخت، باید ارزیابی دقیق فنی انجام شود و امکان جابجایی درخت یا انتقال اصولی درختان شهری مورد بررسی قرار گیرد. بسیاری از درختان بالغ، سرمایههای ارزشمند زیستمحیطی محسوب میشوند که سالها زمان برای رشد آنها صرف شده و حذف آنها میتواند به کاهش کیفیت هوا، افزایش دمای شهری و از بین رفتن زیستگاههای کوچک حیاتوحش منجر شود.
از این رو، مدیریت علمی در ایجاب میکند در پروژههای عمرانی، گزینه انتقال درخت به عنوان یک راهکار جایگزین جدی در نظر گرفته شود. برنامهریزی صحیح، بررسی وضعیت ریشه، سن درخت و انتخاب فصل مناسب برای جابجایی، میتواند از نابودی سرمایههای سبز شهری جلوگیری کرده و توسعه عمرانی را با اصول حفاظت از محیطزیست همسو سازد.
جابجایی و انتقال درختان؛ راهکاری جایگزین برای قطع درخت
زمانی مطرح میشود که اجرای پروژههای عمرانی یا تغییر کاربری فضا، ادامه حضور درخت در محل فعلی را دشوار کند. در چنین شرایطی، انتقال اصولی درخت میتواند راهکاری مؤثر برای حفظ پوشش گیاهی باشد.
کارشناسان منابع طبیعی تأکید میکنند که انتقال درخت تنها یک عملیات ساده جابهجایی نیست، بلکه فرآیندی چندمرحلهای است که نیازمند ارزیابی دقیق شرایط درخت و محیط جدید است. بررسی سن درخت، وضعیت سیستم ریشه، نوع خاک، شرایط اقلیمی و انتخاب فصل مناسب انتقال از عوامل کلیدی در موفقیت این فرآیند به شمار میروند.
انتقال اصولی درخت چگونه انجام میشود؟
انتقال درخت باید در دوره خواب گیاه، معمولاً اواخر پاییز تا اواخر زمستان، انجام شود تا کمترین تنش به ریشه و اندامهای هوایی وارد شود. پیش از جابجایی، آمادهسازی ریشه و ایجاد توپ ریشه (Root Ball) استاندارد از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین استفاده از تجهیزات تخصصی برای خارج کردن درخت از خاک و تثبیت آن در محل جدید، نقش مهمی در افزایش احتمال زندهماندن درخت دارد.
مراحل اصلی انتقال اصولی درختان شهری بر حسب وب سایت https://www.irancamelia.com/ و با اهمیت هر مرحله ارائه شده است:
ارزیابی اولیه
بررسی سن، سلامت، گونه و قدرت ریشه
تعیین امکان یا عدم امکان انتقال
انتخاب زمان مناسب
انجام عملیات در دوره خواب گیاه
کاهش تنش و شوک به درخت
آمادهسازی ریشه
برش اصولی و حفظ توده خاک اطراف ریشه
جلوگیری از آسیب به سیستم ریشه
جابجایی با تجهیزات تخصصی
استفاده از ماشینآلات مخصوص انتقال درخت
کاهش شکستگی و آسیب فیزیکی
کاشت در محل جدید
انتخاب خاک مناسب و تثبیت صحیح درخت
افزایش احتمال استقرار موفق
مراقبت پس از انتقال
آبیاری منظم، قیمگذاری و پایش سلامت
تضمین ماندگاری و جلوگیری از خشک شدن
مدیریت صحیح این مراحل میتواند احتمال زندهماندن درخت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد و از هدررفت سرمایههای زیستمحیطی جلوگیری کند. در شرایطی که سالها زمان برای رشد یک درخت بالغ صرف شده است، انتقال اصولی آن میتواند جایگزینی منطقی و پایدار برای قطع درخت باشد.
این مطلب، یک خبر آگهی بوده و در محتوای آن هیچ نظری ندارد.
منبع: خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency