بندرعباس- دوران پنجمین اختر تابناک امامت، آغازی بر پایان خفقان و نقطه عطفی در تدوین فقه پویای شیعه بود؛ مکتبی که در دامان باقرالعلوم(ع) با تکیه بر قرآن و سنت رقم خورد.
خبرگزاری مهر-گروه استانها-راضیه سالاری: شکوفایی فقه شیعه در تاریخ پر فرازونشیب امامت، مرهون دورهای است که امام محمد باقر (ع) با استفاده از فرصت نسبی آرامش سیاسی پس از واقعه کربلا، دبستان عظیم علمی را پایهگذاری کرد. پیش از آن، به دلیل فشارهای دستگاه اموی، فقه بیشتر در سینهها حفظ میشد و مجال تدریس و اجتهاد نظاممند فراهم نبود.
اما امام باقر (ع) که به حق باقرالعلوم نام گرفت، فقه را از یک دانش محدود و تک بعدی به یک نظام علمی منسجم تبدیل کرد. ایشان با تأکید بر اصولی چون رجوع به قرآن و سنت نبوی و طرد قیاس، چهارچوبی نوین برای استنباط احکام شرعی در عرصههای عبادت، معاملات و حتی سیاست ترسیم کردند که راهگشای نسلهای بعدی فقیهان شد. در این گزارش، به بررسی ابعاد این نهضت علمی و میراث ماندگار آن در تاریخ فقه شیعه میپردازیم.
امام جمعه پارسیان: فاصله از «تفقه در دین» جامعه را از کمال دور کرد
حجتالاسلام والمسلمین جواد اسماعیلنیا، امام جمعه پارسیان، در گفتگو با خبرنگار مهر ضمن تسلیت به آحاد مسلمانان به ویژه مردم متدین استان هرمزگان، به تبیین سیره علمی و معرفتی آن امام همام پرداخت و اظهار داشت: مشهورترین لقب امام پنجم شیعیان، «باقرالعلوم» به معنای جامع و شکافنده دانشهاست که نشان میدهد علمآموزی و دانشاندوزی یکی از مهمترین ارزشها در اسلام عزیز محسوب میشود.
امام باقر (ع) مباحثه علمی را عبادتی بزرگ، همتراز نماز و دعا معرفی میفرمایند
وی با استناد به روایتی از امام باقر (ع) افزود: آنقدر ارزش علم و دانش در این مکتب بالاست که تمام موجودات عالم، حتی ماهیان دریا، بر طالب علم و دانشجو درود میفرستند. امام باقر (ع) مذاکره و مباحثه علمی را عبادتی بزرگ، همتراز نماز و دعا معرفی میفرمایند و زمانی که میخواهند مرزهای کمال انسان را ترسیم کنند، میگویند: «الکمال کل الکمال» یعنی همه کمال در چند چیز خلاصه میشود که اولین و برجستهترین آنها «تفقه فی الدین»؛ یعنی فهم عمیق و دقیق دین است.
امام جمعه پارسیان تصریح کرد: یادگیری علوم، بهویژه خداشناسی، شناخت اولیای الهی و احکام دین، حقیقت کمال انسان است. ما برای «لیعرفون» (خدا را بشناسند) خلق شدهایم. اگر خدا را شناختیم، هم به درستی عبادت میکنیم و هم خدمت به خلق خدا را یک ارزش والا میدانیم. بر اساس سیره امام باقر (ع)، جامعه دینی باید همه اقشارش به دنبال کسب علم و معرفت خدا باشند.
حجتالاسلام اسماعیلنیا با اشاره به سیره عملی گذشتگان در جامعه اسلامی گفت: در قدیم، بازاریان پیش از مشغول شدن به کسب و کار، ابتدا احکام تجارت، خرید و فروش را یاد میگرفتند و بعد دکان باز میکردند. این نشان میدهد که همه اقشار باید به یادگیری دین، شناخت احکام و معرفت الهی اهمیت بدهند تا به کمال برسند. متأسفانه امروز برخی این مسائل را جدی نمیگیرند.
وی با نقد آسیبشناسانه وضعیت فرهنگی و علمی جامعه خاطرنشان کرد: یکی از دلایل اصلی تهی شدن جامعه ما از ارزشهای اصیل دینی، فاصله گرفتن از «تفقه در دین» و یادگیری عمیق علوم دینی است. ما از نوع استقبال مردم برای ثبتنام در دانشگاهها و حوزههای علمیه میتوانیم این مسئله را بسنجیم؛ خیلیها فقط به دنبال مدرک و اشتغال هستند، نه برای یادگیری حقیقی و معرفت افزایی. همچنین حضور کمرنگ در مجالس علمی و دینی و روی آوردن به سرگرمیهای بیمحتوا نشان میدهد که ما از مسیر اصلی کمال فاصله گرفتهایم. هرچه از تفقه و کسب معرفت فاصله بگیریم، از کمال دورتر میشویم.
این استاد حوزه و امام جمعه پارسیان تأکید کرد: درس بزرگ امام باقر (ع) این است که اگر میخواهیم کامل شویم و رشد کنیم، باید به دنبال یادگیری باشیم. باید علمآموزی و علماندوزی را بر ثروتاندوزی ترجیح دهیم و مقدم بداریم. علم، سلطان است؛ آقایی و بزرگی میآورد.
امام خمینی (ره) که در علم سرآمد روزگار بود
امام جمعه پارسیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیره علمی بنیانگذار انقلاب اسلامی گفت: امام خمینی (ره) که در علم سرآمد روزگار بود، بسیار به مطالعه اهمیت میداد و فرمود: «در خانواده ما همه اهل خانواده با کتاب خواب میروند». ایشان از کمترین فرصتها مثل مسیرهای رفت و آمد در اتوبوس برای مطالعه کتابهای چندجلدی قطور استفاده میکردند و به همین دلیل به قله عرفان و معرفت رسیدند. امام راحل همواره جوانان را به این حدیث نورانی توصیه میکرد که «العلم سلطان» و میفرمود: اگر جامعه اسلامی میخواهد در دنیا آقایی کند، بزرگی کند و دیگران محتاج او باشند، راهش اهمیت دادن به علم، دانش و تکنولوژی است.
امام جمعه بندر خمیر: شخصیت علمی امام باقر (ع) روشنگر روزهای تاریک جهل و نادانی بود
حجتالاسلام والمسلمین شعیب صالحی، امام جمعه بندر خمیر، در گفتوگو با خبرنگار مهر به مناسبت سالروز شهادت امام محمد باقر (ع)، ایشان را احیاگر علوم اهل بیت و چراغ فروزان هدایت در عصر خفقان فکری و جهالتزده پس از واقعه عاشورا دانست.
وی با تأکید بر بعد علمی و شخصیت برجسته امام باقر (ع) خاطرنشان کرد: آن حضرت با تبحر کم نظیر در علوم مختلف از جمله تفسیر، فقه، حدیث، کلام، پزشکی و حتی دانشهای روزگار خود، توانستند بنیادهای جهل و تحجر را متلاشی کرده و روزهای تاریک نادانی را با نور معرفت روشن سازند.
امام جمعه بندر خمیر افزود: امام باقر (ع) مکتبی بینظیر از معارف ناب اسلامی پایهگذاری کردند که شاگردان بزرگی را تربیت کردند و راه را برای تمدن علمی اسلام هموار ساخت. ایشان ثابت کردند که دین نه تنها با علم و خردورزی هیچ تعارضی ندارد، بلکه نیرومندترین مشوق برای تعقل و دانشاندوزی است.
حجتالاسلام صالحی در پایان با تسلیت شهادت این امام همام، تمسک به سیره علمی و اخلاقی ایشان را تنها راه برونرفت از تاریکیهای جهل مدرن و تحریفهای فرهنگی دانست و بر لزوم تبیین ابعاد گوناگون شخصیت باقرالعلوم (ع) برای نسل جوان تأکید کرد.
معاون فرهنگی حوزه علمیه خواهران پارسیان: مکتب امام باقر(ع) احیای جایگاه علمی و معنوی تشیع بود
لیلا عزیزپوریان، معاون فرهنگی حوزه علمیه خواهران شهرستان پارسیان، در گفتگو با خبرنگار مهر با گرامیداشت سالروز شهادت امام محمدباقر(ع)، ایشان را احیاگر علوم و معارف اسلامی و بنیانگذار نهضت علمی تشیع دانست و بر لزوم تبیین سیره آن حضرت برای نسل جوان تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش بیبدیل امام باقر(ع) در بنیانگذاری دانشگاه بزرگ تشیع و تربیت شاگردان برجستهای همچون زرارة بن اعین، محمد بن مسلم و هشام بن حکم، اظهار داشت: امام محمدباقر(ع) با احیای سنت نبوی و گسترش علوم آل محمد(ص)، شالوده اصلی تفقه در دین را استوار کردند و مکتب علمی اهلبیت(ع) را در برابر جریانهای انحرافی زمانه به اثبات رساندند.
عزیزپوریان افزود: در عصر امام باقر(ع)، فرصت بینظیری برای نشر معارف ناب اسلام فراهم شد و آن حضرت با بهرهگیری از این فضا، به تبیین مرزهای اعتقادی، فقهی و تفسیری پرداختند. امروز نیز طلاب و مبلغان دینی باید با الگوگیری از ایشان، پاسخگوی شبهات فکری جامعه باشند.
معاون فرهنگی حوزه علمیه خواهران پارسیان در پایان با تأکید بر ضرورت برگزاری محافل علمی و فرهنگی در سالروز شهادت این امام همام، خاطرنشان کرد: زنان طلبه و مبلغات دینی میتوانند با تبیین سبک زندگی علمیعبادی امام باقر(ع)، به ویژه برای نسل نوجوان و جوان، نقش مؤثری در مقابله با تهاجم فرهنگی ایفا کنند.حوزه علمیه خواهران شهرستان پارسیان نیز همزمان با این ایام، ویژه برنامههایی از جمله نشستهای بصیرتی، حلقههای معرفتی و مراسم سوگواری با حضور بانوان طلبه و عموم مردم برگزار میکند.
منبع: خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency
هلدینگ کاسپین استانبول | خرید ملک در ترکیه | صرافی معتبر ایرانی در ترکیه | خرید و فروش طلا در ترکیه | مهاجرت به ترکیه | واردات و صادرات در ترکیه | نیازمندیهای ترکیه | اخبار ترکیه | اخبار جهانی | توریست ایران | خدمات توریستی در ایران | تورهای گردشگری ایران | هلدینگ اول | خدمات کاریابی و فریلنسری و شغل | مرجع اطلاعات ایران (همه چیز در ایران) | کیف پول و خدمات مالی و پرداخت یار | اخبار ایران | تابلو زنده قیمت ارز در ترکیه و استانبول | صرافی آنلاین ترکیه | قیمت طلا و نقره در ترکیه | سرمایه گذاری در ترکیه | جواهرات در ترکیه | نرخ لحظه ای ارزها در استانبول | قیمت دلار امروز در ترکیه | قیمت دلار استانبول امروز | قیمت لحظه ای دلار | اخبار روز ترکیه استانبول | اپلیکیشن ISTEX | اپلیکیشن قیمت لحظه ای دلار و یورو و لیر و ارزها در ترکیه