کشورهای عضو بریکس با حرکت به سوی همگرایی فناورانه و ایجاد ساختارهای مشترک، در تلاشاند جایگاهی مؤثر در رقابتهای فضایی جهانی بهدست آورند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از تیوی بریکس، بحثها درباره ضرورت تبدیل همکاریهای فضایی کشورهای بریکس به یک اتحاد فناورانه از چند سال پیش آغاز شده است.
این روند صرفاً به تبادل تجربه محدود نمیشود بلکه نیازمند سرمایهگذاریهای کلان، تجمیع فناوریهای پیشرفته و بهرهگیری از منابع مشترک است، چرا که هیچ کشوری بهتنهایی قادر به تأمین هزینهها و ریسکهای سنگین پروژههای فضایی نیست. این موضوع بهویژه در پروژههای بزرگی مانند ایجاد ایستگاههای مداری پیچیده، مأموریتهای ماه و مریخ و حتی پژوهشهای فراتر از منظومه شمسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
کارشناسان معتقدند فعالیتهای فضایی بریکس وارد مرحلهای از نهادینهسازی محتاطانه شده است. در حالی که همکاریها پیشتر عمدتاً دوجانبه و محدود به پروژههای خاص بود، اکنون این گروه به سمت ایجاد «شورای فضایی بریکس» حرکت میکند. رهبران کشورهای عضو در هفدهمین اجلاس بریکس در برزیل در سال ۲۰۲۵ با ایجاد این نهاد و توسعه همکاریهای مشترک فضایی موافقت کردند.
بر اساس بیانیه این اجلاس، کشورهای بریکس بر اهمیت همکاری بینالمللی در استفاده صلحآمیز از فضا، کاهش شکافهای موجود در توانمندیهای فضایی و تقویت تبادل داده و تجربیات تأکید کردند.
پیشبینی میشود شورای فضایی بریکس به ساختاری هماهنگکننده تبدیل شود که توان رقابت با سایر ائتلافهای فضایی را داشته باشد. در گام نخست، این شورا میتواند زمینهساز ایجاد یک منظومه ماهوارهای مشترک برای ارتباطات و پایش زمین باشد.
در حوزه اکتشافات فضایی، پروژههای اعماق فضا از دیگر محورهای مهم همکاری بهشمار میروند. هزینههای سنگین این پروژهها یکی از دلایل اصلی حرکت به سمت همکاری است. برای نمونه، هزینه ایجاد ایستگاه مداری روسیه که قرار است از سال ۲۰۲۸ در مأموریتهای اعماق فضا مورد استفاده قرار گیرد، بیش از ۶۰۰ میلیارد روبل برآورد شده است.
اولگ آلکسیینکو، استاد دانشکده فرآیندهای جهانی دانشگاه دولتی مسکو، در گفتوگو با تیوی بریکس اعلام کرد: تجمیع منابع میان کشورهای بریکس میتواند بار مالی پروژهها را بهطور قابل توجهی کاهش دهد، چرا که این کشورها در مجموع دارای چندین پایگاه پرتاب، بیش از ۱۵۰۰ ماهواره و نزدیک به ۱۰۰ پرتاب سالانه هستند.
دنیس پرودنیک، کارشناس فضایی و مهندس هوافضا نیز تأکید کرد که پروژههای بزرگ فضایی به دلیل پیچیدگی فناوریها تنها از طریق همکاری بینالمللی قابل اجرا هستند و این همکاری میتواند زمینهساز اجرای پروژههایی مانند ایجاد پایگاه در ماه و حتی سکونت در مریخ شود.
اکتشاف ماه؛ محور اصلی همکاریها
اکتشاف ماه همچنان یکی از محورهای کلیدی برنامه فضایی بریکس است. روسیه قصد دارد برنامه ماه خود را گسترش دهد و پروژه «لونا-۲۷» شامل ارسال دو ایستگاه فرود به قطبهای شمالی و جنوبی ماه است که نخستین مأموریت آن برای سال ۲۰۲۹ برنامهریزی شده است.
این پروژه بخشی از طرح ایجاد ایستگاه بینالمللی تحقیقات ماه بهشمار میرود که ساخت آن بین سالهای ۲۰۳۱ تا ۲۰۳۵ پیشبینی شده است.
در همین راستا، بیان ژیگانگ، معاون اداره ملی فضایی چین اعلام کرد که همکاریهای بینالمللی در حوزه ماه از مأموریتهای کوتاهمدت به سمت ایجاد زیرساختهای بلندمدت در حال حرکت است.
هند نیز ابتکار جالبی را در این حوزه ارائه کرده است. این کشور پروژهای با عنوان «ShakthiSAT» معرفی کرده که هدف آن آموزش ۱۲ هزار دختر از ۱۰۸ کشور در حوزههایی مانند برنامهنویسی و طراحی ماهواره است. در نهایت، قرار است یک ماهواره مشترک ساخته و در سال ۲۰۲۶ در مدار ماه قرار گیرد.
زیرساختهای فضایی بریکس
کشورهای بریکس در مجموع دارای ۹ پایگاه پرتاب مداری هستند که در برزیل، هند، چین و روسیه قرار دارند. این تنوع جغرافیایی امکان پرتاب از عرضهای مختلف را فراهم میکند و مزیت مهمی در رقابت فضایی محسوب میشود.
همچنین برنامههایی برای توسعه پایگاههای جدید در اندونزی و آفریقا در دست بررسی است. از سوی دیگر، کشورهای بریکس به حدود ۷۲ درصد از ذخایر عناصر نادر خاکی جهان دسترسی دارند که برای تولید ماهوارهها و سامانههای فضایی حیاتی است.
مزیتهای فناورانه و نقش کشورها
در میان اعضای بریکس، نوعی تقسیم کار شکل گرفته است. روسیه در حوزه پروازهای سرنشیندار و فناوریهای هستهای پیشرو است. چین با ایستگاه فضایی «تیانگونگ» و برنامههای گسترده ماه شناخته میشود.
هند با مأموریتهای کمهزینه اما موفق نقش مهمی در پروژههای مشترک ایفا میکند و امارات نیز با مأموریت «امید» به مریخ جایگاه خود را تثبیت کرده است. آفریقای جنوبی نیز در حوزه ارتباطات کوانتومی با چین همکاری دارد.
چالشها و چشماندازها
با وجود ظرفیتهای گسترده، همکاری فضایی بریکس با چالشهایی مانند تفاوت در استانداردهای فنی، سطح توسعه فناوری و مسائل حقوقی مواجه است. به گفته کارشناسان، موفقیت این همکاری به توانایی کشورها در هماهنگسازی استانداردها و ایجاد یک نظام مدیریتی پایدار بستگی دارد.
در صورت تحقق این اهداف، بریکس میتواند به یکی از قطبهای اصلی حکمرانی فضایی جهان تبدیل شود و نقش مهمی در تصمیمگیریهای مربوط به اکتشاف ماه و اعماق فضا ایفا کند.
منبع: خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency
هلدینگ کاسپین استانبول | خرید ملک در ترکیه | صرافی معتبر ایرانی در ترکیه | خرید و فروش طلا در ترکیه | مهاجرت به ترکیه | واردات و صادرات در ترکیه | نیازمندیهای ترکیه | اخبار ترکیه | اخبار جهانی | توریست ایران | خدمات توریستی در ایران | تورهای گردشگری ایران | هلدینگ اول | خدمات کاریابی و فریلنسری و شغل | مرجع اطلاعات ایران (همه چیز در ایران) | کیف پول و خدمات مالی و پرداخت یار | اخبار ایران | تابلو زنده قیمت ارز در ترکیه و استانبول | صرافی آنلاین ترکیه | قیمت طلا و نقره در ترکیه | سرمایه گذاری در ترکیه | جواهرات در ترکیه | نرخ لحظه ای ارزها در استانبول | قیمت دلار امروز در ترکیه | قیمت دلار استانبول امروز | قیمت لحظه ای دلار | اخبار روز ترکیه استانبول | اپلیکیشن ISTEX | اپلیکیشن قیمت لحظه ای دلار و یورو و لیر و ارزها در ترکیه