مروری بر رویدادهای سال ۲۰۲۵ در ترکیه

در هفته نخست ماه ژانویه، فردی تایفور، هنرمند ۷۹ ساله که در یکی از بیمارستان‌های آنتالیا تحت درمان بود، جان باخت.

در هفته دوم ژانویه، در چارچوب تحقیقات مربوط به یک سازمان تبهکاری در استانبول، رضا آک‌پولات، شهردار بشیکتاش، و همچنین عزیز احسان آکتاش که به‌عنوان سرکرده این شبکه معرفی شده بود، به همراه ۲۳ مظنون دیگر بازداشت شدند. وزارت کشور اعلام کرد که رضا آک‌پولات به‌عنوان یک اقدام موقت از سمت خود برکنار شده است.

در اواخر ماه ژانویه نیز اومیت اوزداغ، رئیس حزب ظفر، در چارچوب پرونده‌ای که علیه او گشوده شده بود، به اتهام تحریک علنی مردم به نفرت و دشمنی بازداشت شد.

فوریه
در هفته پایانی ماه فوریه، هیئتی از حزب دم پس از سومین دیدار خود از امرالی، پیام مکتوب عبدالله اوجالان، سرکرده سازمان تروریستی پ‌ک‌ک را به زبان‌های ترکی و کردی منتشر کرد. در این پیام آمده بود که همه گروه‌ها باید سلاح را زمین بگذارند و پ‌ک‌ک باید خود را منحل کند.

در هفته نخست فوریه اعلام شد که دریچه قلب دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملی که ۱۰ سال پیش تعویض شده بود، به دلیل نشانه‌های فرسودگی بار دیگر تعویض شده و این عمل با موفقیت انجام گرفته است.

همچنین در همان هفته، علیه اکرم امام‌اوغلو، شهردار کلان‌شهر استانبول، به دلیل اظهاراتی که در یک پنل درباره دادستان کل استانبول، آکین گورلک، و خانواده او بیان کرده بود، کیفرخواستی با درخواست ۲ سال و ۸ ماه تا ۷ سال و ۴ ماه حبس به اتهام هدف قرار دادن افراد درگیر مبارزه با تروریسم، توهین و تهدید تنظیم شد.

در اواخر فوریه نیز درباره ادعای جعلی بودن مدرک دانشگاهی اکرم امام‌اوغلو، به اتهام جعل سند رسمی تحقیقات قضایی آغاز شد.

در همین دوره، درباره احمد اوزر که پس از بازداشت به اتهام عضویت در سازمان تروریستی مسلح پ‌ک‌ک/ک‌ج‌ک از سمت شهرداری اسنیورت برکنار شده بود، کیفرخواستی با درخواست ۷ سال و ۶ ماه تا ۱۵ سال حبس تهیه شد.

در هفته پایانی فوریه، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور و رئیس حزب عدالت و توسعه، در هشتمین کنگره بزرگ عادی این حزب با کسب هر ۱۵۴۷ رأی، بار دیگر به‌عنوان رئیس حزب انتخاب شد.

مارس
اکرم امام‌اوغلو، شهردار کلان‌شهر استانبول، که در چارچوب دو پرونده جداگانه علیه شهرداری استانبول بازداشت شده بود، زندانی شد.

در هفته نخست مارس، ادیب آکبایرام، از چهره‌های برجسته موسیقی ترکیه، که حدود دو ماه در بیمارستان نومونه حیدرپاشا وابسته به دانشگاه علوم سلامت تحت درمان بود، در ۷۵ سالگی درگذشت.

در میانه ماه، دانشگاه استانبول اعلام کرد که مدارک تحصیلی ۲۸ نفر، از جمله اکرم امام‌اوغلو، به دلایل فقدان اعتبار و خطای آشکار، باطل و مسترد شده است.

در شورای شهرداری استانبول، به دلیل تعلیق اکرم امام‌اوغلو در چارچوب تحقیقات فساد، در رأی‌گیری ۲۶ مارس، نوری اصلان، عضو شورای شهر از حزب جمهوری‌خواه خلق، به‌عنوان سرپرست شهرداری انتخاب شد.

فیلیز آکین، از بازیگران برجسته سینمای ترکیه، در ۸۲ سالگی جان باخت.

عثمان سیناو، تهیه‌کننده، کارگردان و فیلمنامه‌نویس آثار ماندگاری چون دره گرگ‌ها، کشتی نان و دلیرقلب، در ۶۹ سالگی در استانبول درگذشت.

در آخرین روز مارس نیز ولکان کوناک، خواننده سرشناس که هنگام برگزاری کنسرتی در جمهوری ترک قبرس شمالی روی صحنه دچار عارضه شد و به بیمارستان منتقل شده بود، در ۵۸ سالگی جان خود را از دست داد.

آوریل
در هفته پایانی آوریل، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ ریشتر با مرکزیت شهرستان سیلیوری استانبول رخ داد. این زلزله که در عمق حدود ۷ کیلومتری زمین و به مدت ۱۳ ثانیه ادامه داشت، تلفات جانی نداشت.

در هفته نخست آوریل، دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملی، که در فوریه دریچه قلبش تعویض شده بود، پس از حدود دو ماه فعالیت کاری خود را از سر گرفت.

نخستین ماهواره بومی و ملی ارتباطی ترکیه، تورک‌ست 6A، در آوریل وارد مدار خدمت شد. رجب طیب اردوغان در مراسم بهره‌برداری از این ماهواره در مجموعه گلباشی تورک‌ست گفت: با تورک‌ست 6A که با بیش از ۸۰ درصد داخلی‌سازی و استفاده از ۸۴ تجهیز بومی توسعه داده‌ایم، ترکیه در شمار ۱۱ کشوری قرار گرفت که توان تولید ماهواره ارتباطی خود را دارند.

در میانه ماه، بزرگ‌ترین عملیات ضد مواد مخدر تاریخ جمهوری ترکیه با نام نارکوکاپان–آنکارا در پایتخت برگزار شد. در این عملیات ۴۷۶۸ پلیس، ۱۴۶۱ تیم، ۴۰ سگ ویژه، ۴ پهپاد و واحدهای پشتیبانی هوایی مشارکت داشتند. به‌طور هم‌زمان به ۶۲۶ آدرس یورش برده شد و ۵۲۵ مظنون بازداشت شدند.

بیست‌ویکمین کنگره فوق‌العاده حزب جمهوری‌خواه خلق با شعار اراده از آن ملت است در مرکز فرهنگی ناظم حکمت محله ینی‌محله برگزار شد. اوزگور اوزل، تنها نامزد ریاست حزب، با کسب ۱۱۷۱ رأی بار دیگر به‌عنوان رئیس حزب انتخاب شد.

مه
در ماه مه ۲۰۲۵، رجب طیب اردوغان پس از نشست هیئت دولت در سخنانی خطاب به ملت اعلام کرد که سازمان تروریستی تصمیم به انحلال خود و تحویل سلاح‌ها گرفته است و این تصمیم را برای تقویت امنیت کشور، آرامش منطقه و برادری ابدی ملت مهم می‌دانیم.

سیری سوریا اوندر، نایب‌رئیس مجلس و نماینده حزب دم از استانبول، در ۳ مه و در هجدهمین روز درمان، به دلیل نارسایی چندگانه اندام‌ها جان باخت.

در ارتباط با آتش‌سوزی هتل گراند کارتـال در کارتال‌کایا، در ۱۷ مه علیه ۱۳ مظنون از جمله مالک هتل و برخی مسئولان شهرداری با درخواست ۱۹۹۸ سال حبس، و علیه ۱۹ مظنون دیگر با درخواست تا ۲۲ سال و ۶ ماه زندان، پرونده عمومی گشوده شد.

الهان ششن، خواننده، ترانه‌سرا و بازیگر ۷۷ ساله که مدت‌ها با سرطان مبارزه می‌کرد، در ۲۶ مه درگذشت.

ژوئن
در ژوئن که دمای هوا به‌طور محسوسی افزایش یافت، آتش‌سوزی‌های متعددی در جنگل‌ها و اراضی کشاورزی در نقاط مختلف ترکیه رخ داد.

رجب طیب اردوغان درباره این آتش‌سوزی‌ها اعلام کرد که از اول ژوئن تاکنون ۱۵۱۶ حریق رخ داده که ۱۵۰۷ مورد آن مهار شده است. هواپیماها و بالگردها در مجموع ۱۰ هزار و ۲۶۰ سورتی پرواز انجام دادند و ۳۳ هزار و ۲۰۰ تن آب روی آتش‌ها ریخته شد. ۳۱ نفر که مسئولیت آن‌ها در آتش‌سوزی‌ها تشخیص داده شد، بازداشت شدند که ۱۰ نفرشان زندانی و ۱۰ نفر با قرار قضایی آزاد شدند.

در ۱۷ ژوئن، آزادی اومیت اوزداغ، رئیس حزب ظفر، که به اتهام تحریک یا تحقیر مردم به نفرت و دشمنی به ۲ سال و ۴ ماه و ۳ روز حبس محکوم شده بود، صادر شد.

پروفسور دکتر غازی یاشارگیل، که از سوی انجمن جراحان مغز آمریکا به‌عنوان بهترین جراح مغز قرن انتخاب شده و جوایز بی‌شماری دریافت کرده بود، در ۱۰۰ سالگی درگذشت.

جولای
ترکیه در ژوئیه با آتش‌سوزی‌های جنگلی مبارزه کرد. به‌ویژه در مناطق اژه و مدیترانه، به دلیل موج گرما، رطوبت پایین و باد شدید، حریق‌های متعددی رخ داد.

رجب طیب اردوغان اعلام کرد که با ۲۷ هواپیما، ۱۰۵ بالگرد، نزدیک به ۶ هزار خودروی زمینی، ۲۵ هزار نیروی جنگل‌بان و ۱۳۲ هزار داوطلب، شبانه‌روز در حالت آماده‌باش بوده‌اند و از آغاز تابستان تاکنون ۳۰۶۲ آتش‌سوزی به‌طور کامل مهار شده است. در اسکی‌شهیر–سیت‌گازی، ۵ کارگر جنگل و ۵ نیروی آکوت در جریان اطفای حریق جان باختند.

اردوغان درباره تحویل سلاح‌های پ‌ک‌ک گفت که این گام مهم در مسیر هدف ترکیه عاری از ترور را به فال نیک می‌گیریم و امیدواریم به امنیت کشور، آرامش ملت و برقراری صلح پایدار در منطقه منجر شود.

وزارت دفاع ملی اعلام کرد که در جریان عملیات جست‌وجو در یک غار در منطقه عملیات پنجه–قفل، ۱۹ سرباز در معرض گاز متان قرار گرفتند و با وجود همه مداخلات، ۱۲ نفر از آن‌ها شهید شدند.

در سه پرونده جداگانه فساد مالی علیه شبکه عزیز احسان آکتاش با مرکزیت استانبول، زیدان کارالار، شهردار آدانا، عبدالرحمن توت‌دره، شهردار آدیامان، و احمد شاهین، سرپرست شهرداری بویوک چکمجه، بازداشت شدند.

آگوست
رجب طیب اردوغان در اوت، در نامه‌ای که در چارچوب روند ترکیه عاری از ترور برای خانواده‌های شهدا، جانبازان و نزدیکان آنان ارسال کرد، تأکید کرد که در هیچ مرحله‌ای از این روند، هیچ‌گونه معامله، مذاکره، امتیازدهی یا اقدام پنهان و ناپسندی وجود نداشته و نخواهد داشت.

در ۲۷ اوت و با حضور اردوغان، در مراسمی در آسل‌سان، ۴۷ خودروی جدید از اجزای سامانه چلیک کوبه وارد فهرست تجهیزات نیروهای مسلح ترکیه شد، کلنگ پایگاه فناوری اوغول‌بِی زده شد و در مجموع ۱۴ تأسیسات جدید به ارزش ۲۸۰ میلیون دلار به بهره‌برداری رسید.

در ۱۰ اوت ساعت ۱۹:۵۳، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ ریشتر در شهرستان سیندیرغی استان بالیکسیر رخ داد که در آن یک شهروند ۸۱ ساله جان باخت.

در نتیجه بررسی‌های خسارت در بالیکسیر و مانیسا، ۱۰۳۶ واحد مستقل در ۷۲۹ ساختمان به‌عنوان به‌شدت آسیب‌دیده یا تخریب‌شده شناسایی شد.

سپتامبر
اردوغان در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، با نمایش عکس‌هایی که عکاسان آناتولی از غزه گرفته بودند، نسل‌کشی در غزه را برای رهبران جهان تشریح کرد و تأکید کرد که امروز روز ایستادن در کنار مظلومان فلسطینی است و باید مسئولیت انسانی در قبال غزه ادا شود.

در ۲۵ سپتامبر، اردوغان در دفتر بیضی کاخ سفید با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دیدار کرد.

دادگاه حقوقی ۴۵ استانبول حکم به برکناری رئیس و هیئت‌مدیره منتخب در سی‌وهشتمین کنگره استانی حزب جمهوری‌خواه خلق در استانبول و انتصاب هیئت‌مدیره موقت داد.

در حمله مسلحانه به یک کلانتری در شهرستان بالچووا ازمیر، ۲ پلیس شهید و یک پلیس زخمی شد.

یاووز بولنت باکیلر، شاعر و نویسنده برجسته ادبیات ترکیه، در ۸۹ سالگی درگذشت. همچنین گل توت، خواننده معروف به نام گولو، ۵۲ ساله، بر اثر سقوط از بالکن خانه‌اش در یالوا جان باخت.

اکتبر
اردوغان در برنامه‌ای درباره پروژه مسکن قرن اعلام کرد که بسیج ساخت ۵۰۰ هزار واحد مسکن اجتماعی آغاز شده است.

در پرونده آتش‌سوزی هتل گراند کارتـال در کارتال‌کایا، که ۷۸ کشته و ۱۳۷ زخمی برجای گذاشت، ۱۱ متهم از جمله مالک هتل، خالیت ارگول، بابت مرگ ۳۴ کودک هر کدام به ۳۴ بار حبس ابد و بابت مرگ ۴۴ بزرگسال نیز هر کدام به ۴۴ بار ۲۴ سال و ۱۱ ماه حبس محکوم شدند.

پ‌ک‌ک در بیانیه‌ای در دامنه‌های کوه قندیل نزدیک سلیمانیه عراق اعلام کرد که عناصر مسلح خود را از داخل مرزهای ترکیه به عراق منتقل می‌کند.

اردوغان در قهرمان‌کازان در مراسم افتتاح کارخانه تولید تانک و خودروهای زرهی نسل جدید بی‌ام‌سی آنکارا و تحویل نخستین تانک‌های جدید آلتای شرکت کرد.

در ۲۷ اکتبر ساعت ۲۲:۴۸، زلزله‌ای به بزرگی ۶٫۱ ریشتر در سیندیرغی بالیکسیر رخ داد که ۲۶ مصدوم پس از درمان از بیمارستان‌ها ترخیص شدند.

در پرونده‌ای به اتهام جاسوسی علیه اکرم امام‌اوغلو، نجاتی اوزکان و مردان یانارداش، دادگاه حکم به انتصاب صندوق بیمه سپرده‌های ترکیه به‌عنوان مدیر موقت شرکت ای‌بی‌سی رادیو تلویزیون و نشر دیجیتال، مالک شبکه تلویزیونی تله‌۱، داد. در همین پرونده، اکرم امام‌اوغلو، نجاتی اوزکان و مردان یانارداش به اتهام جاسوسی سیاسی بازداشت شدند.

نوامبر
در هفته دوم نوامبر، یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی–۱۳۰ که از آذربایجان عازم ترکیه بود، در مرز گرجستان و آذربایجان سقوط کرد و ۲۰ سرباز شهید شدند.

وزارت دفاع ملی اعلام کرد که تیم‌های جست‌وجو و نجات گرجستان به لاشه هواپیما دست یافته‌اند و علت سقوط پس از بررسی دقیق تیم سانحه مشخص خواهد شد.

برای شهدای منتقل‌شده به ترکیه، در فرماندهی پایگاه هوایی مورتد در آنکارا مراسمی برگزار و سپس پیکرها به شهرهایشان بدرقه شد.

در نیمه نخست نوامبر، در چارچوب تحقیقات دادستانی کل استانبول درباره سازمان مجرمانه با هدف منافع شخصی منتسب به امام‌اوغلو، برای ۴۰۷ مظنون از جمله ۱۰۵ زندانی و ۵ شاکی–مظنون کیفرخواست صادر شد. در این کیفرخواست، برای اکرم امام‌اوغلو به اتهام تشکیل سازمان، رشوه، کلاهبرداری، تبانی در مناقصه، پول‌شویی و انتشار داده‌های شخصی، درخواست ۸۴۹ سال و ۶ ماه تا ۲۴۳۰ سال و ۶ ماه حبس مطرح شد.

در پرونده‌ای درباره ادعاهای شرط‌بندی، برای ۲۱ مظنون از جمله ۱۷ داور و رئیس یک تیم سوپرلیگ دستور بازداشت صادر شد. در این میان، مورات اوزکایا، رئیس باشگاه ایوپ‌اسپور، و ۶ داور در مجموع ۸ نفر بازداشت شدند.

در آتش‌سوزی یک کارخانه لوازم آرایشی در دیلواسی استان کوجالی، ۶ نفر جان باختند و ۷ نفر زخمی شدند. وزیر دادگستری، ییلماز تونچ، اعلام کرد که ۷ مظنون در این پرونده بازداشت شده‌اند.

معزز آباچی، خواننده موسیقی کلاسیک ترکی، در ۷۸ سالگی درگذشت و در آنکارا به خاک سپرده شد.

در نیمه دوم نوامبر، دو کودک، پدر و مادر خانواده بوجک پس از صرف غذا در رستورانی در بشیکتاش استانبول و انتقال به بیمارستان با ظن مسمومیت غذایی جان باختند. مشخص شد که مرگ آن‌ها بر اثر مسمومیت ناشی از ماده‌ای بوده که برای از بین بردن حشرات در هتلی که اقامت داشتند استفاده شده بود.

مراد کوروم، وزیر محیط زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی، اعلام کرد که میزبانی و ریاست کنفرانس کاپ۳۱ در سال ۲۰۲۶ به ترکیه واگذار شده است.

در روزهای پایانی ماه، اوزگور اوزل در سی‌ونهمین کنگره عادی حزب جمهوری‌خواه خلق با کسب هر ۱۳۳۳ رأی معتبر، بار دیگر رئیس حزب شد.

پاپ لئو چهاردهم، رئیس دولت واتیکان، برای دیدار با رجب طیب اردوغان به آنکارا آمد.

اردوغان و پاپ لئو چهاردهم در تالار جهان‌نما در کتابخانه ملی ریاست‌جمهوری با مدعوین سخن گفتند. اردوغان تأکید کرد که پیام‌های این سفر از ترکیه به جهان ترک–اسلام و سراسر دنیای مسیحیت خواهد رسید و امید به صلح در جهان را افزایش می‌دهد. پاپ لئو چهاردهم در آنکارا، استانبول و ازنیکِ بورسا دیدارها و تماس‌هایی انجام داد.

دسامبر
هواپیمایی که حامل رئیس ستاد کل لیبی، سپهبد محمد علی الحداد، به همراه ۴ نفر همراه و ۳ خدمه بود و پس از برخاستن از فرودگاه اسن‌بوغا آنکارا عازم طرابلس بود، در شهرستان هایمانا سقوط کرد.

اردوغان در تماس تلفنی با عبدالحمید دبیبه، نخست‌وزیر دولت وحدت ملی لیبی، ضمن ابراز تأسف و تسلیت به دلیل جان‌باختن رئیس ستاد کل لیبی و همراهانش، مراتب همدردی خود را اعلام کرد.

اردوغان در نشست روسای استانی گسترده حزب گفت که به مردم برادر لیبی، نیروهای مسلح و دولت این کشور تسلیت می‌گویم و تحقیقات لازم درباره این حادثه دردناک آغاز شده و اطلاع‌رسانی مراحل آن توسط وزارتخانه‌های ذی‌ربط انجام خواهد شد.

در نیمه نخست دسامبر، در پرونده سرقت حدود ۲۵ کیلوگرم طلا و ۵۰ کیلوگرم نقره از گاوصندوق‌های بخش امانات دادستانی بویوک چکمجه استانبول، مظنون مسئول گاوصندوق‌ها با نام ک.د بازداشت شد و برای ا.ت، کارمند این بخش که به خارج گریخته بود، و همسرش حکم جلب صادر شد.

در چارچوب پرونده سازمان مجرمانه منتسب به امام‌اوغلو، دادگاه مقرر کرد نخستین جلسه رسیدگی به اتهامات ۴۰۷ متهم که ۱۰۵ نفر آن‌ها بازداشت هستند، در ۹ مارس ۲۰۲۶ برگزار شود.

وزارت دفاع ملی اعلام کرد که یک پهپاد که از کنترل خارج شده بود، در دریای سیاه هدف قرار گرفته و سرنگون شده است.

در نیمه دوم آخرین ماه سال، یاشار گولر، وزیر دفاع ملی، اعلام کرد که ۲۰ فروند جنگنده یوروفایتر تایفون سفارش‌داده‌شده از بریتانیا، به این صورت وارد ناوگان خواهند شد که ۶ فروند در سال ۲۰۳۰، ۸ فروند در سال ۲۰۳۱ و ۶ فروند در سال ۲۰۳۲ تحویل می‌شود. گولر همچنین گفت که طرح‌هایی در دست بررسی است تا خانواده‌های دارای ۳ فرزند بتوانند یکی از فرزندان و خانواده‌های دارای ۴ فرزند دو فرزند خود را در محل دلخواه به خدمت سربازی بفرستند.

منبع: