آیا سطح کافئین در خون بر میزان چربی بدن تأثیر دارد؟

یک مطالعه علمی نشان می‌دهد میزان کافئین موجود در خون، نه فقط مقدار قهوه‌ای که می‌نوشیم، می‌تواند بر چربی بدن اثر بگذارد و از این مسیر، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهد؛ موضوعی که نگاه تازه‌ای به نقش کافئین در سلامت متابولیک ایجاد می‌کند.

این پژوهش که در سال ۲۰۲۳ انجام و نتایج آن منتشر شده، با استفاده از نشانگرهای ژنتیکی ارتباط دقیق‌تری میان سطح کافئین خون، شاخص توده بدنی (BMI) و خطر دیابت نوع ۲ برقرار کرده است.

محققان این تحقیق از مؤسسه کارولینسکا سوئد، دانشگاه بریستول و کالج امپریال لندن اعلام کردند که نوشیدنی‌های کافئین‌دار بدون کالری می‌توانند به‌عنوان روشی بالقوه برای کاهش چربی بدن مورد بررسی بیشتر قرار گیرند.

یافته‌های اصلی پژوهش

به گفته پژوهشگران:

سطح بالاتر کافئین در خون برابر است با BMI کمتر

سطح بالاتر کافئین برابر است با چربی کل بدن کمتر

سطح بالاتر کافئین برابر است با کاهش خطر دیابت نوع ۲

نکته مهم این است که حدود ۵۰ درصد اثر محافظتی کافئین در برابر دیابت نوع ۲ از طریق کاهش BMI توضیح داده می‌شود.

نقش ژنتیک در متابولیسم کافئین
این مطالعه داده‌های ژنتیکی نزدیک به ۱۰ هزار نفر را بررسی کرده و بر ژن‌هایی تمرکز داشته که سرعت تجزیه کافئین در بدن را تعیین می‌کنند، به‌ویژه:

CYP1A2

AHR (ژن تنظیم‌کننده CYP1A2)

افرادی که به‌طور ژنتیکی کافئین را کندتر تجزیه می‌کنند:

کافئین مدت بیشتری در خون آن‌ها باقی می‌ماند

معمولاً کافئین کمتری مصرف می‌کنند

اما سطح کافئین خون بالاتری دارند

برای بررسی رابطه علت و معلولی، از روشی به نام تصادفی‌سازی مندلی (Mendelian Randomization) استفاده شده که نقش عوامل مخدوش‌کننده را کاهش می‌دهد.

اثر بر بیماری‌های قلبی
برخلاف دیابت، این مطالعه ارتباط معناداری میان سطح کافئین خون و بیماری‌های قلبی-عروقی پیدا نکرد مانند:

سکته مغزی

نارسایی قلبی

فیبریلاسیون دهلیزی

نکات احتیاطی

محققان تأکید می‌کنند:

همه اثرات کافئین لزوماً مثبت نیست

تأثیرات بلندمدت مصرف کافئین هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است

به گفته آن‌ها، اگرچه آزمایش‌های کوتاه‌مدت نشان داده‌اند کافئین می‌تواند باعث کاهش وزن و چربی بدن شود، اما اثر بلندمدت مصرف منظم کافئین همچنان نیازمند بررسی است.

مکانیسم احتمالی
دانشمندان معتقدند کافئین ممکن است از طریق:

افزایش ترموژنز (تولید گرما)

افزایش چربی‌سوزی

باعث بهبود متابولیسم و کاهش چربی بدن شود.

در پایان، پژوهشگران خواستار انجام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌شده شدند تا مشخص شود آیا نوشیدنی‌های کافئین‌دار بدون کالری واقعاً می‌توانند در پیشگیری از چاقی و دیابت نوع ۲ نقش داشته باشند یا نه.

منبع: سلامت نیوز

سایرمنابع: sciencealert

لینک کپی شد