جاهای دیدنی اسفراین؛ از شهر بلقیس تا روستای پلکانی رویین

جاهای دیدنی اسفراین از دیوارهای خشتی شهر تاریخی بلقیس تا کوچه‌های پلکانی رویین، شما را به تجربه‌های متفاوتی دعوت می‌کنند. اینجا می‌توانید میان بقایای یک شهر کهن قدم بزنید، در روستاها سراغ دست‌بافته‌های محلی بروید یا زمانی را به گردش در دره‌ها و تماشای چشمه‌ها و آبشارها اختصاص دهید. اگر برای بازدید از جاهای دیدنی […]
نوشته جاهای دیدنی اسفراین؛ از شهر بلقیس تا روستای پلکانی رویین اولین بار در مجله گردشگری فلای تودی. پدیدار شد.

جاهای دیدنی اسفراین از دیوارهای خشتی شهر تاریخی بلقیس تا کوچه‌های پلکانی رویین، شما را به تجربه‌های متفاوتی دعوت می‌کنند. اینجا می‌توانید میان بقایای یک شهر کهن قدم بزنید، در روستاها سراغ دست‌بافته‌های محلی بروید یا زمانی را به گردش در دره‌ها و تماشای چشمه‌ها و آبشارها اختصاص دهید. اگر برای بازدید از برنامه می‌ریزید، اسفراین فرصت آشنایی با تاریخ، طبیعت و زندگی روستایی این استان را در یک سفر فراهم می‌کند.

اما کدام‌یک از مکان‌های دیدنی اسفراین با زمان سفر و توان پیاده‌روی همراهانتان سازگارتر است؟ انتخاب میان یک بازدید کوتاه تاریخی و گشتی چند ساعته در کوهستان، به شناخت مسیر و شرایط مقصد نیاز دارد. در این راهنما از مجله فلای تودی، جاذبه‌های تاریخی و طبیعی اسفراین را همراه با مسیر دسترسی، نکات بازدید و گزینه‌های اقامت می‌شناسید تا برنامه‌ای متناسب با فرصت و علاقه خود بچینید.

جاهای دیدنی اسفراین در یک نگاه

برای انتخاب مقصد، ابتدا نوع گردش دلخواهتان را مشخص کنید. جدول زیر کمک می‌کند میان بازدید تاریخی، روستاگردی و برنامه‌های طبیعت‌گردی انتخاب کنید.

اسفراین کجاست؟

اسفراین در جنوب استان خراسان شمالی و جنوب‌شرقی بجنورد قرار دارد و مرکز شهرستان اسفراین است. این شهر در دامنه‌های جنوبی ارتفاعات آلاداغ و در مسیر ارتباطی بجنورد به سبزوار جای گرفته است؛ بنابراین می‌توانید بازدید از جاهای دیدنی اسفراین را در برنامه سفری که از این دو شهر می‌گذرد، بگنجانید.

بجنورد حدود ۶۸ کیلومتر با اسفراین فاصله دارد. اگر بدون خودروی شخصی سفر می‌کنید و از مبدا شما اتوبوس مناسبی به اسفراین وجود ندارد، می‌توانید گزینه‌های را بررسی و ادامه مسیر تا اسفراین را جداگانه هماهنگ کنید.

تاریخچه شهر اسفراین

برای شناخت گذشته اسفراین، باید شهر امروزی را در کنار اسفراین کهن تصور کنید؛ شهری که بقایای آن امروز با نام شهر تاریخی بلقیس شناخته می‌شود. پیشینه سکونت در اسفراین به اواخر دوره ساسانی و آغاز دوره اسلامی می‌رسد و زندگی شهری در آن تا پایان دوره صفوی ادامه داشته است. قرار گرفتن اسفراین در مسیر قدیمی جرجان به نیشابور، زمینه رفت‌وآمد و دادوستد را فراهم می‌کرد و این شهر در سده‌های میانی اسلامی رونق داشت.

تاریخ اسفراین با دوره‌های ویرانی و بازسازی گره خورده است. شهر کهن پس از حمله افغان‌ها در اوایل قرن هجدهم میلادی، جایگاه پیشین خود را از دست داد و سکونت در نزدیکی آن، به شکل‌گیری شهری جدید انجامید. به همین دلیل، هنگام گردش میان جاذبه‌های تاریخی و گردشگری اسفراین، بخشی از گذشته شهر را بیرون از محدوده امروزی آن پیدا می‌کنید. شناخت این جابه‌جایی کمک می‌کند بلقیس را فراتر از یک قلعه ببینید؛ جایی که زمانی خانه‌ها، بازار و زندگی روزمره مردم اسفراین را در خود جای می‌داد.

چشمه های اسفراین؛ توقفی کوتاه در بیدواز

اگر در برنامه بازدید از جاهای دیدنی اسفراین به روستای بیدواز، در حدود ۱۹ کیلومتری شرق شهر، می‌روید، می‌توانید گردش روستایی را با دیدن چشمه‌های آن همراه کنید:

چشمه علی‌بره: در ابتدای ورودی روستا قرار دارد و می‌تواند نخستین توقف شما باشد.
چشمه مسجد: از چشمه‌های بیدواز است؛ مسیر دسترسی عمومی آن را از اهالی بپرسید
چشمه رشیدالدین بیدوازی: گزینه دیگری برای بازدید در همین روستاست که بهتر است نشانی دقیق آن را در محل جویا شوید.

آشنایی با مکان‌ های دیدنی اسفراین

برای گشت‌وگذار در اسفراین، می‌توانید از محوطه‌های تاریخی نزدیک شهر شروع کنید و سپس سراغ روستاها و مسیرهای طبیعت‌گردی بروید. انتخاب مقصد به زمانی که در اختیار دارید و میزان آمادگی همراهانتان برای پیاده‌روی بستگی دارد؛ به همین دلیل، در معرفی هر جاذبه، نکات لازم برای برنامه‌ریزی بازدید را هم می‌خوانید.

شهر تاریخی بلقیس | تماشای برج‌ و باروهای خشتی در دل دشت

برج‌ها و دیوارهای بلند ارگ بلقیس، پیش از رسیدن به محوطه توجهتان را جلب می‌کنند. برای شروع بازدید، کمی دورتر بایستید و امتداد دیوارها و خندق پیرامون ارگ را دنبال کنید؛ از این زاویه، ساختار دفاعی بنا بهتر دیده می‌شود. سپس در مسیر مجاز محوطه پیش بروید و به تفاوت مصالح و بخش‌های باقی‌مانده دقت کنید؛ خشت، چینه و آجر هرکدام در گوشه‌ای از این مجموعه دیده می‌شوند.

ارگ، شاخص‌ترین بخش بلقیس است، اما تمام دیدنی‌های آن نیست. تپه منار، بقایای آب‌انبار و کوره سفالگری از دیگر اجزای این محوطه‌اند که تصویری از معماری و فعالیت‌های روزمره شهر قدیم به دست می‌دهند. هنگام ورود، مسیر بخش‌های قابل‌بازدید را مشخص کنید؛ گستردگی محوطه به معنی امکان ورود به تمام قسمت‌های آن نیست.

اگر به عکاسی از بناهای تاریخی علاقه دارید، در ساعت‌های ابتدایی بازدید، نور مایل می‌تواند بافت دیوارهای گلی را بهتر نشان دهد. برای گردش در محوطه نیز کفش راحت، آب و کلاه همراه داشته باشید و عکاسی را از روی مسیرهای مشخص انجام دهید؛ بالا رفتن از دیوارها هم به بنا آسیب می‌زند و هم خطر سقوط دارد.

موقعیت: حدود ۳ کیلومتری جنوب‌غربی شهر اسفراین
زمان پیشنهادی برای برنامه‌ریزی: حدود یک تا یک‌ونیم ساعت برای گردش بدون عجله و عکاسی
مناسب برای: علاقه‌مندان به معماری خشتی، محوطه‌های باستانی و عکاسی
نکته دسترسی: برای همراهان دارای محدودیت حرکتی، پیش از ورود وضعیت مسیر پیاده‌روی و بخش‌های قابل‌دسترسی را بررسی کنید.

روستای رویین اسفراین | گشت نیم‌ روزه میان خانه‌ های پلکانی و دست‌بافته‌ ها

اگر می‌خواهید چند ساعت از سفرتان را به روستاگردی اختصاص دهید، رویین را در برنامه بگذارید. این روستا در حدود ۲۶ کیلومتری شمال اسفراین قرار دارد و خانه‌های پلکانی، کوچه‌های شیب‌دار و باغ‌های آن، فرصت گشتی متفاوت با بازدید از آثار تاریخی را فراهم می‌کنند. چادرشب‌بافی هم بخشی از هویت رویین است؛ پس در کنار تماشای معماری، زمانی را برای آشنایی با دست‌بافته‌های روستا نگه دارید.

چطور برنامه بازدید را بچینیم؟

رسیدن به روستا: از اسفراین وارد جاده بجنورد شوید و مسیر فرعی رویین را ادامه دهید.
شروع پیاده‌روی: خودرو را در محل مجاز و بدون مسدود کردن ورودی خانه‌ها بگذارید. گشت را از گذرهای عمومی آغاز کنید و اگر همراهانتان با شیب مسیر راحت‌اند، به کوچه‌های بالاتر بروید.
تماشای بافت روستا: برای دیدن نحوه قرار گرفتن خانه‌ها روی دامنه، در طول مسیر چند بار به پشت سر نگاه کنید؛ منظره روستا با تغییر ارتفاع عوض می‌شود.
خرید دست‌بافته: اگر فروشگاه یا کارگاه بازی پیدا کردید، چادرشب‌ها، حوله‌ها و پارچه‌های محلی را ببینید.

منطقه گردشگری میلانلو | گردش در مسیر باغ‌ ها و روستاها

میلانلو برای روزی مناسب است که می‌خواهید از شهر بیرون بزنید و با چند توقف کوتاه، از منظره باغ‌ها و دره‌های اطراف اسفراین لذت ببرید. این محدوده، چند روستا از جمله پرکانلو، سارکانلو، سرچشمه و اردغان را در بر می‌گیرد. باغ‌های امتداد رودخانه بیدواز، بخش مهمی از چشم‌انداز آن را می‌سازند؛ مسیری که گردش در آن می‌تواند به‌اندازه رسیدن به مقصد جذاب باشد.

برای رفتن به میلانلو، ابتدا روستای مقصد را انتخاب کنید. پرکانلو مرکز این دهستان است و می‌تواند نقطه شروع جست‌وجوی مسیر باشد.

برای چیدن برنامه، این سه نکته به کارتان می‌آید:

گردش کوتاه: یک روستا را مقصد اصلی بگذارید و توقف‌های بین راه را محدود کنید تا بیشتر وقتتان صرف رانندگی و پیدا کردن مسیر نشود.
پیک‌ نیک: محل استراحت را پیش از پهن‌کردن زیرانداز بررسی کنید؛ باغ‌های مسیر لزوما فضای عمومی نیستند و حاشیه رودخانه نیز، به‌ویژه هنگام احتمال بارندگی، محل مناسبی برای اتراق نیست.
سفر بدون خودرو: از ابتدا رفت‌وبرگشت و مدت توقف را با راننده هماهنگ کنید؛ برنامه‌ای با چند روستای پراکنده به جابه‌جایی بیشتری نیاز دارد.

آبشار دره جاج | مقصدی برای پیاده‌ روی در طبیعت

اگر در برنامه سفرتان زمانی برای طبیعت‌گردی در نظر گرفته‌اید، آبشار دره جاج یکی از گزینه‌های دیدنی اطراف اسفراین است. آب این آبشار از چشمه بالادست می‌آید و در دو پله، با ارتفاع مجموع حدود ۴۰ متر، به دره می‌ریزد. تماشای این دو بخش در کنار دیواره‌های دره، جذابیت اصلی بازدید است.

مسیر دسترسی به آبشار:

اسفراین تا روستای سست: حدود ۶٫۵ کیلومتر.
روستای سست تا آبشار: حدود ۶ کیلومتر به سمت شمال‌شرق؛ این فاصله لزوما با خودرو قابل‌پیمایش نیست.
ادامه مسیر پیاده: محل توقف خودرو، طول و دشواری پیاده‌روی را پیش از حرکت با راهنمای محلی مشخص کنید.
زمان‌بندی: زمان و توان همراهان را برای کل مسیر رفت‌وبرگشت در نظر بگیرید.

آبشار دره زاری | انتخابی وابسته به فصل و بارندگی

آبشار دره زاری حدود ۳۰ متر ارتفاع دارد و فصلی است؛ بنابراین منظره آب جاری روی دیواره آن در تمام ماه‌های سال یکسان نیست. دره زاری در محدوده حفاظت‌شده سالوک قرار گرفته و راه دسترسی از جاده اسفراین به جاجرم و روستای چهارماران می‌گذرد. آبشار در حدود ۶ کیلومتری شمال روستا قرار دارد.

آبشار جم یا سالوک | مقصدی برای کوه‌پیمایی

آبشار جم، با نام دیگر آبشار سالوک، در دامنه قله سالوک و ارتفاع حدود ۲۴۰۰ متری قرار دارد. رسیدن به این آبشار به کوه‌پیمایی نیاز دارد؛ بنابراین آن را زمانی انتخاب کنید که پیمودن مسیر کوهستانی، بخشی از علاقه و برنامه سفرتان باشد. در زمستان، یخ‌زدن آبشار منظره متفاوتی ایجاد می‌کند، اما دسترسی در این فصل به تجربه و تجهیزات زمستانی نیاز دارد.

یکی از مسیرهای دسترسی از سمت روستای رختیان آغاز می‌شود و پس از عبور از چشمه لوشی و محدوده سنگ‌دوقلوها، به پناهگاه سالوک می‌رسد. آبشار حدود یک کیلومتر با پناهگاه فاصله دارد. این مسیر شامل شیب و چند ساعت پیمایش است؛ پس رسیدن به روستا را پایان راه در نظر نگیرید.

امامزاده بابا قدرت | زیارتگاهی در دل تپه

ویژگی متفاوت امامزاده بابا قدرت، فضای دستکند آن است؛ بخشی از بنا با حفر تپه شکل گرفته و دالانی حدود ۴۰ متر، ورودی را به اتاق گنبددار مزار متصل می‌کند. هنگام بازدید، به پیوند دیواره‌های تراشیده‌شده با قسمت‌های ساخته‌شده بنا دقت کنید؛ همین ترکیب، باباقدرت را برای علاقه‌مندان به معماری هم دیدنی می‌کند. تاریخ دقیق ساخت مجموعه روشن نیست، بنابراین بهتر است آن را با قدمتی قطعی به یک دوره تاریخی محدود نکنیم.

پیش از ورود به دالان، وضعیت روشنایی و کف مسیر را ببینید. اگر همراهتان با فضای بسته و راهروی طولانی راحت نیست، ابتدا شرایط داخل را بررسی کنید تا درباره ادامه بازدید تصمیم بگیرد. برای این توقف، پیشنهاد می‌کنیم حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه، جدا از زمان رفت‌وبرگشت، کنار بگذارید.

سد بیدواز | توقفی برای تماشای دریاچه و کوهستان

سد بیدواز در شمال‌ شرقی اسفراین، روی رودخانه بیدواز ساخته شده است. چشم‌انداز آب پشت سد در میان ارتفاعات، دلیل اصلی انتخاب این مقصد برای گردش و عکاسی است. اگر در مسیر بیدواز گشت می‌زنید، می‌توانید زمانی را به تماشای این منظره اختصاص دهید؛ البته دسترسی به نقاط اطراف مخزن باید مجاز باشد.

پارک ملی ساریگل | شناخت حیات‌ وحش در زیستگاه طبیعی

ساریگل را زمانی در برنامه بگذارید که به تماشای حیات‌وحش و شناخت زیستگاه‌های کوهستانی علاقه دارید. این محدوده در شرق اسفراین قرار گرفته و زیستگاه قوچ و میش اوریال و پلنگ است. حضور این جانوران به معنی امکان مشاهده قطعی آن‌ها در یک بازدید نیست؛ جذابیت گشت می‌تواند در دیدن حرکت گله‌ها از دور، شناخت ردپاها و آشنایی با زندگی جانوران در طبیعت باشد.

دره کاویان | پیمایش میان صخره‌ها، آبشارها و حوضچه‌ ها

دره کاویان در نزدیکی سد بیدواز قرار دارد و برای کسانی جذاب است که دوست دارند بخشی از سفرشان را به پیمایش دره اختصاص دهند. در امتداد مسیر، آبشارهای کوچک و حوضچه‌هایی دیده می‌شوند و بعضی بخش‌ها به عبور از آب نیاز دارند. پیش از انتخاب این مقصد، مشخص کنید تا کجای دره می‌خواهید پیش بروید؛ گشت در بخش ابتدایی با ادامه مسیر در میان موانع سنگی و آبگیرها، آمادگی یکسانی نمی‌خواهد.

برای دسترسی، نقطه شروع پیمایش را با راهنمای آشنا به کاویان تعیین کنید. مسیر نزدیک سد بیدواز می‌تواند با تغییر سطح آب مخزن عوض شود و عبور از ارتفاعات کناری را ضروری کند؛ بنابراین مسیر ذخیره‌شده یک سفر قدیمی، به‌تنهایی راهنمای کافی برای حرکت نیست.

برای آماده‌شدن، این نکات مخصوص پیمایش کاویان را در نظر بگیرید:

کفشی انتخاب کنید که در حالت خیس هم روی پا محکم بماند.
لباس خشک را داخل کیسه ضد آب بگذارید.
نقطه برگشت را پیش از موانع دشوار تعیین کنید.

بهترین زمان بازدید از جاهای دیدنی اسفراین

برای سفری که هم گردش تاریخی داشته باشد و هم روستاگردی، پیشنهاد ما اردیبهشت یا اوایل پاییز است؛ بازه‌هایی که می‌توانید دور از گرمای اوج تابستان و سرمای زمستان برنامه‌ریزی کنید. اسفراین تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های سرد دارد، اما هوای شهر را نباید معیار تمام مقصدهای کوهستانی اطراف آن قرار دهید.

هتل‌ ها و اقامتگاه‌ های اسفراین

محل اقامت را بر اساس مقصدهای اصلی سفرتان انتخاب کنید. اگر بیشتر گشت‌هایتان در اسفراین و اطراف آن است، ماندن در همین محدوده رفت‌وآمد را کمتر می‌کند. اقامت در رویین برای برنامه‌ای با محور روستاگردی مناسب است؛ بجنورد هم زمانی انتخاب کاربردی‌تری می‌شود که بازدید از هر دو شهر را در برنامه داشته باشید.

اقامت در رویین | شب‌ مانی نزدیک بافت روستا

هنگام در بافت پلکانی، فاصله پارکینگ، تعداد پله‌ها، سرویس اختصاصی، نوع جای خواب و امکان سفارش شام را بررسی کنید.

هتل‌ های بجنورد | مناسب برای سفر ترکیبی

بجنورد حدود ۶۸ کیلومتر با اسفراین فاصله جاده‌ای دارد؛ بنابراین اقامت در آن، برای هر روز گردش در اسفراین حدود ۱۳۶ کیلومتر رفت‌وبرگشت بین دو شهر به برنامه اضافه می‌کند. فاصله در هتل تا مقصد بازدید، بسته به موقعیت هتل و جاذبه بیشتر یا کمتر خواهد بود.

برای ، این دو گزینه در بجنورد قابل‌بررسی هستند:

اسفراین را با فرصت کافی برای کشف‌ کردن ببینید

برای کشف جاهای دیدنی اسفراین، یک گشت تاریخی را با روستاگردی یا طبیعت‌گردی همراه کنید. برای سفر زمینی هم قیمت و ساعت حرکت اتوبوس‌های اسفراین را بررسی کنید.

شما کدام دیدنی اسفراین را پیشنهاد می‌کنید؟ تجربه سفرتان را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

منبع: مجله گردشگری فلای تودی

/wp:paragraph wp:paragraph /wp:paragraph